Motor üst kapağı ile motor bloğu arasında yer alan silindir kapağı contası, motor suyu ve motor yağı arasında paravan görevi görür. Conta yanık testi, contanın bu paravan işlevini sağlayıp sağlayamadığını gösterir. Eğer contada kırılma ya da çatlama varsa, zamanla soğutma suyu ile motor yanma odasında bulunan gazlar birbirine karışmaya başlar. Çatlamanın zamanla büyümesiyle silindir kapak contası yanar ve motor suyu ile motor yağı birbirine karışır. Araçta ki soğutma suyunun azalması sonucunda motor ciddi hasar görür ve çalışamaz hale gelebilir.

Aracın motorunun bu derece hasar görmemesi için alınabilecek ilk önlem conta yanık testi işlemidir. Bu test contada bulunan en ufak çatlamanın bile tespit edilmesini sağlar ve yanma oluşmadan değiştirilmesi gerektiği konusunda araç sahibini uyarır. Ancak testin uzun süre uygulanmaması, contada bulunan kırılmaların fark edilmemesine ve silindir kapağı contasının yanmasına neden olur.Conta yanığının son evreleri; egzozun beyaz duman çıkarması, motorun hararet yapması gibi belirtilerle anlaşılabilir. Ancak motorun zarar görmesi engellenemez. Bu nokta da kompresyon testi devreye girer. Kompresyon testi, aracın motor ömründen kullanılan yağın kalitesine kadar gösterebilen bir işlemdir. Genellikle ikinci el araç piyasasında uygulanan test, motorun genel durumu ve sağlamlığı hakkında bilgi verir.

CONTA TESTİ NASIL YAPILIR?

Soğutma suyu ile motor yanma odasında bulunan gazların birbirlerine karışmasını önleyerek adeta bir paravan işlevi gören conta, zamanla tahribata uğrayabilir. Kılcal çatlak şeklinde olan bu tahribat sonucu yanma odası gazları soğutma suyuna sızmaya başlar. Bu nokta da contadaki kaçağı tespit etmek zorlaşır. Conta testi kiti bu kaçağı hızlı ve kolay bir şekilde tespit etmeyi sağlar. Eğer conta testi zamanında yapılıp önlem alınmazsa, motor suyu ve motor yağının karışması silindir kapak contasının yanmasına neden olabilir. Bunun sonucunda motor suyu eksilen aracın motorunda geri dönülmez hasarlar oluşabilir. Conta test kiti için conta yanık testi de denebilir. Aşağıda “Conta testi nasıl yapılır?” Sorusuna yanıt sağlamak için maddeler halinde Conta yanık testinin nasıl kullanıldığını açıkladık.

  • Test kiti uygulanacak araç çalıştırılır ve motorun normal sıcaklığına gelmesi beklenir,
  • Silindir kapak contasında kılcal çatlamaların olduğu düşünülen genleşme haznesinin kapağı açılarak mavi renkte olan test sıvısı uygulanır,
  • Eğer çatlamalarda gaz kaçağı varsa, bu gazlara duyarlı conta test sıvısı kısa sürede renk değiştirir,
  • Çatlamalar küçükse, yani sızan gaz miktarı azsa test sıvısı maviden yeşile döner. Eğer çatlaklar erken dönemde fark edilmemişse ve ağır kaçaklar varsa renk sarıya dönüşür,
  • Her iki durumda da rengi değişen conta test sıvısı, conta da kaçak olduğunu ve değişmesi gerektiğini gösterir.

Aracınızın contasında çatlak olup olmadığını anlamak için bu test kitini yılda en az bir kere uygulamalısınız. Conta da bulunan kaçak, erken tespit edilemezse aşırı yüksek basınçtan dolayı silindir kapak contası yanar. Bu da aracın motorunun çalışamaz hale gelmesine, akabinde yüksek maliyetli işlemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Zamanında uygulayacağınız bu test sayesinde sadece conta değişimi ile kurtulabilirsiniz. Conta test kiti, hem düşük maliyeti hem de kolay kullanımı sayesinde rahatlıkla uygulanabilen bir testtir.

 

CONTA TESTİ DOĞRU SONUÇ VERİR Mİ?

Contanın daha önce değiştirilmiş olması sonucu conta testi her araçta doğru sonuç vermeyebilir. Bu nedenle kaçak olup olmadığı kesin şekilde anlaşılamaz. Bir diğer nokta ise conta testinin o anki durumu göstermesidir. Aracınıza testi yılda bir kere uyguluyorsanız, testten sonraki bir ay içinde silindir kapak contasında kılcal kaçaklar oluşmaya başlayıp siz testi tekrar uygulayana kadar büyüyebilir. Bu iki nedenden dolayı “conta testi doğru sonuç verir mi?” sorusuna yanıt vermek zorlaşmaktadır.

Conta yanık testi yapılmasının üzerinden zaman geçmesi ya da testin kaçağı tespit edememesi durumunda silindir conta kapağı yanabilir ve aracın motor bölümü ağır hasar görebilir. Motor hasarı tamiri, conta kapağı değiştirmekten çok daha maliyetli bir iştir. Bu gibi sorunlarla karşılaşmamak için kompresyon testi uygulanır. Kompresyon testi, conta yanık testi gibi çelişkili sonuçlar ortaya çıkarmaz ve araç motorunun iç parçalarının durumunu daha net gösterir.

KOMPRESYON TESTİ Mİ CONTA TESTİ Mİ?

Kompresyon, aracın motorundaki pistonunun yukarı kalktığında silindirin içinde bulunan hava ve yakıt karışımını herhangi bir sızdırma olmadan maksimum derecede basınca yükseltilmesidir. Yüksel kilometre, kalitesiz yağ kullanımı, silindir kapak contasının aşınması ya da zarar görmesi kompresyon basıncını olumsuz şekilde etkiler. Bu yüzden motor kompresyon testi, aracın kompresyon basıncı, motor ömrü ve durumu hakkında önemli bilgiler verir. Genellikle ikinci el araç alım-satım işlemlerinde uygulanan kompresyon testi, aracın motor sağlığı dışında; kullanılan yağın kalitesini ve bakımını net bir şekilde gösterir.

Conta yanık testi, sadece aracın contasında çatlama ya da sızdırma olup olmadığını gösterirken, ondan çok daha geniş kapsamlı olan kompresyon testinde aracın motor durumundan kullanılan yağın kalitesine kadar bilgi alınabilmektedir. Bu nedenlerden dolayı “kompresyon testi mi conta testi mi?” sorusunun cevabı kompresyon testi olacaktır.

CONTA YANIKSA NASIL ANLAŞILIR?

Conta yanığının son evrelerinde, yanık durumu hiçbir test uygulamaya gerek kalmadan anlaşılabilir çünkü araç bariz şekilde belirtiler gösterir. Bu belirtiler yanığın ilk seviyesinde dikkate alınmazken son seviye de aracın çalışmamasına sebep olur. Aşağıda “Conta yanıksa nasıl anlaşılır?” Sorusunun cevabını, yanığın oluşturduğu 7 evreyle ve bu evrelerin belirtileriyle inceleyeceğiz.

 

  • Aracın egzozundan yoğun beyaz çıkması,
  • Aracın ilk çalıştırılmada zorlanması ve sonrasında sarsıntılı çalışması,
  • Silkeleme, vibrasyon ya da tekleme durumu,
  • Araçta su kaçağı olmamasına rağmen motor soğutma suyunun azalması,
  • Radyatör kapağının açıldıktan sonra soğutma suyunun tazyikli şekilde köpürmesi ve taşması,
  • Motor yağının ya da soğutma suyunun birbirine karışması sebebiyle renk değişmesi,
  • Araç motorunun hararet yapması sonucu duman çıkması ve aracın yolda kalması conta yanığının son evresidir ve motorun ciddi şekilde zarar gördüğünü gösterir. Contanın ufak çatlakları sebebiyle başlayan yanma, conta yanık testi sayesinde önlenebilir.